Werkdruk
Dit jaar is 25 juli uitgeroepen tot de Internationale Dag voor ‘Judicial Well-being’, vrij vertaald de dag voor het magistratelijk welbevinden. Een besluit van de Verenigde Naties, dat voortkomt uit de zogenoemde Nauru-verklaring, die precies een jaar geleden is aanvaard door de UNODC, het Bureau voor Drugs en Criminaliteit van de Verenigde Naties.
In april 2024 publiceerde Jaap Winter het rapport Verkenning werkdruk Rechtspraak en Openbaar Ministerie. Werken aan echte oplossingen. Twee van de aanbevelingen om de werkdruk te verlichten gingen over samenwerking. Door bepaalde werkzaamheden te delegeren zou de druk op officieren van justitie en rechters kunnen afnemen, stelde Winter. Ook opperde hij de mogelijkheid van zelfsturende teams. Een jaar na oplevering van het rapport is er nog niet veel verbeterd, zo blijkt uit de enquête die de NVvR onlangs uitzette onder haar leden. Wij vroegen Winter naar de achtergrond van zijn aanbevelingen en waarom samenwerken in professionele organisaties lastig blijft.
Rechters en officieren van justitie merken nog weinig van de werkdrukmaatregelen die bij de rechtspraak en het Openbaar Ministerie tot verlichting zouden moeten leiden. Sterker nog, bijna 40 procent geeft aan dat hun werkdruk (in vergelijking tot vorig jaar) hoger is geworden. In de eerste werkdrukenquête na het verschijnen van het werkdrukrapport “Werken aan echte oplossingen” van Jaap Winter toetst de NVvR welke effecten haar leden hebben ondervonden van de 32 aanbevelingen om de te hoge werkdruk aan te pakken.
Op 24 september spraken vertegenwoordigers van de NVvR, het College van Procureurs-Generaal, de Raad voor de rechtspraak en het ministerie van Justitie en Veiligheid met de Verkenner Werkdruk, Jaap Winter. Daarbij werd uitvoerig ingegaan op drie vragen: is er genoeg voortgang gemaakt met de aanbevelingen van de Verkenner, wat merken medewerkers van de maatregelen tegen werkdruk en is bijsturing nodig om werkdruk effectiever aan te pakken?
Afgelopen zomer is de NVvR in het Sector Overleg Rechterlijke Macht (SORM) tot overeenstemming gekomen met de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over de aanpassing van de vergoedingsregeling voor zogeheten honoraire rechters-plaatsvervangers. De NVvR heeft zich in de afgelopen jaren herhaaldelijk ingezet voor een betere vergoeding. In juni heeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een concreet voorstel voorgelegd, waarmee de NVvR in juli akkoord is gegaan, met de uitdrukkelijke afspraak dat het gaat om een eerste stap die na twee jaar zal worden geëvalueerd.
Op 17 augustus publiceerde Het Financieele Dagblad een artikel over het aanhoudend tekort aan rechters en de hoge druk op de beroepsgroep. Zaken worden complexer en daarnaast is de toenemende polarisatie in de samenleving ook in de rechtszaal merkbaar. NVvR-voorzitter Marc Fierstra gaf hierop zijn visie.
Het Asiel- en Migratiepact zal grote invloed hebben op de rechtspleging in Nederland en de rechtsbescherming van migranten en mensen die asiel aanvragen.