Berichten over Werkdruk

Dit jaar is 25 juli uitgeroepen tot de Internationale Dag voor ‘Judicial Well-being’, vrij vertaald de dag voor het magistratelijk welbevinden. Een besluit van de Verenigde Naties, dat voortkomt uit de zogenoemde Nauru-verklaring, die precies een jaar geleden is aanvaard door de UNODC, het Bureau voor Drugs en Criminaliteit van de Verenigde Naties.  

In april 2024 publiceerde Jaap Winter het rapport Verkenning werkdruk Rechtspraak en Openbaar Ministerie. Werken aan echte oplossingen. Twee van de aanbevelingen om de werkdruk te verlichten gingen over samenwerking. Door bepaalde werkzaamheden te delegeren zou de druk op officieren van justitie en rechters kunnen afnemen, stelde Winter. Ook opperde hij de mogelijkheid van zelfsturende teams. Een jaar na oplevering van het rapport is er nog niet veel verbeterd, zo blijkt uit de enquête die de NVvR onlangs uitzette onder haar leden. Wij vroegen Winter naar de achtergrond van zijn aanbevelingen en waarom samenwerken in professionele organisaties lastig blijft.  

Rechters en officieren van justitie merken nog weinig van de werkdrukmaatregelen die bij de rechtspraak en het Openbaar Ministerie tot verlichting zouden moeten leiden. Sterker nog, bijna 40 procent geeft aan dat hun werkdruk (in vergelijking tot vorig jaar) hoger is geworden. In de eerste werkdrukenquête na het verschijnen van het werkdrukrapport “Werken aan echte oplossingen” van Jaap Winter toetst de NVvR welke effecten haar leden hebben ondervonden van de 32 aanbevelingen om de te hoge werkdruk aan te pakken.  

Eerlijk naar jezelf kijken, durven praten over persoonlijke en professionele dilemma’s en luisteren naar je lichaam. Wie het durft, kan met plezier een leven lang blijven werken. Wie het uit de weg gaat, loopt een risico te verzuren.  

Waarom een goed gesprek conflicten op de werkvloer kan voorkomen

Benoeming voor het leven (in de praktijk tot zeventig jaar) geeft rechters de zekerheid dat zij zonder last of ruggenspraak – en zonder de dreiging van ontslag – hun werk kunnen doen. De rechterlijke onafhankelijkheid wordt dus arbeidsrechtelijk gestut. Niet dat zich nooit conflicten voordoen. Ook rechters en officieren kunnen in de knoop komen te zitten; met zichzelf, hun collega’s of leidinggevenden. Wat kan de NVvR in dat geval voor hen betekenen?

Marc Fierstra, voorzitter, en Ard Schoep, tot voor kort vicevoorzitter van de NVvR, namen deel aan de zogeheten stuurgroep die de Verkenner samenstelde. Een terugblik op ‘het proces’.  

Vraaggesprek met verkenner Werkdruk Jaap Winter, gehouden op 24 april 2024, naar aanleiding van de presentatie van zijn rapport “Verkenning Werkdruk Rechtspraak en Openbaar Ministerie” aan NVvR-voorzitter Marc Fierstra en aan de minister voor Rechtsbescherming, Franc Weerwind, op 23 april.  

In de afgelopen weken en maanden is er door veel collega’s onder leiding van verkenner Jaap Winter hard gewerkt aan de mogelijke oplossingen voor de aanpak van onze werkdruk. Het traject van de verkenner bevindt zich nu in de eindfase. Deze week is het laatste inhoudelijke gesprek gevoerd en naar verwachting worden de aanbevelingen voor het terugdringen van de werkdruk nu snel aangeboden.  

Het verkenningsproces naar oplossingen voor de werkdruk in de rechtspraak is op 14 juli jl. begonnen met een kick-off sessie met vertegenwoordigers van de NVvR, de Raad voor de rechtspraak, het OM en het Ministerie van J&V. Tijdens de sessie zijn vooral afspraken gemaakt over het proces. De NVvR bereidt zich momenteel voor op de invulling van de diverse inhoudelijke sessies die door de verkenner worden georganiseerd.  

In de in juni 2023 afgesloten cao voor leden van de Rechterlijke Macht is afgesproken dat een onafhankelijke Verkenner wordt aangesteld om binnen 6 maanden concrete aanbevelingen te doen voor de aanpak van de werkdruk. Op 14 juli start Verkenner Jaap Winter met zijn werkzaamheden.  

Oproep aan NVvR-leden van voorzitter Marc Fierstra voor de opdrachtformulering van de onafhankelijke Verkenner ter bestrijding van de werkdruk in de rechtspleging.  

Gesprek met Edwin Bleichrodt, procureur-generaal bij de Hoge Raad, over de bijzondere taken van de PG bij de Hoge Raad, zoals het vorderen van cassatie in het belang der wet, het uitoefenen van toezicht op het Openbaar Ministerie, de druk op de rechtspraak en de rechtsstaat en het omgaan met en leren van fouten.  

Vraaggesprek met Patricia Messer (programmamanager Tijdige rechtspraak en president rechtbank Midden-Nederland).  

Openhartig vraaggesprek met Bart Jan van Ettekoven, voorzitter Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, over het in november 2021 uitgebrachte reflectierapport ‘Lessen uit de kinderopvangtoeslagzaken’.  

Vraaggesprek met Ard Schoep, officier van justitie in het Arrondissementsparket Den Haag en vice-voorzitter NVvR, en strafrechtadvocaat Patrick van der Meij over de professionele verhoudingen tussen advocaten, officieren van justitie en rechters.  

Bekijk hier de samenvatting van het gesprek tussen officier van justitie Ard Schoep en strafrechtadvocaat Patrick van der Meij.  

Vraaggesprek met René de Beukelaer, hoofdofficier van justitie in het Arrondissementsparket Amsterdam.  

Vraaggesprek met Bart Jan van Ettekoven, voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, naar aanleiding van de kindertoeslagenaffaire.