NVvR-werkgroep AI: zorgen en behoeften in kaart brengen
NVvR-werkgroep AI: zorgen en behoeften in kaart brengen
Artificial Intelligence (AI) speelt een steeds grotere rol binnen het juridisch domein. Voor de NVvR reden om dit voorjaar een speciale werkgroep AI op te richten. Het doel: inzicht krijgen in zowel de kansen als de grenzen van AI in de rechtspraktijk. De werkgroep bestaat uit NVvR-leden uit zowel de ZM als het OM, ondersteund door bestuursleden Chrisje Zuur en Allard Altena, en bureaumedewerkers. Na een eerste online kennismaking in maart, vond op 29 mei de eerste fysieke bijeenkomst plaats op het verenigingsbureau in Den Haag.
Tijdens de bijeenkomst gingen de werkgroepleden in gesprek met gastsprekers Cees Zweistra en Julie Hoppenbrouwers, auteurs van het boek Sneller en Beter, Het vraagstuk van technologie en AI in de rechtspraak. Zweistra is universitair docent recht, ethiek en technologie aan de Erasmus School of Law en Hoppenbrouwers is promovenda aan dezelfde faculteit. Centraal stond de vraag wat AI kan betekenen voor de rechtspraktijk en of AI kan bijdragen aan betere oplossingen voor juridische vraagstukken en een betere toegang tot het recht.
Het is onmiskenbaar dat AI in de samenleving grote veranderingen teweegbrengt. Het helpt om processen efficiënter te maken, maar sneller betekent niet altijd beter volgens Zweistra en Hoppenbrouwers. Zeker in de rechtspraktijk moeten we kritisch blijven over het dominante narratief dat innovatie altijd vooruitgang betekent. Het is bovendien maar zeer de vraag of AI het juiste antwoord is op de problemen waarmee de rechtspraktijk kampt. Zweistra en Hoppenbrouwer bepleiten een inzet van AI die het menselijke denken in de rechtspraktijk beschermt en versterkt, in plaats van overneemt. Zij stelden dat er veel slechte technologieën zijn die ons denkvermogen niet uitbreiden maar overnemen. Kritiekloze toepassingen van dergelijke technologieën kan desastreuze consequenties hebben omdat zij de rechtspraktijk van binnen uithollen. Hun oproep luidt: zet AI alleen daar in waar het goed in is en breidt uit waar de mens goed in is door middel van een vorm van AI die het menselijk brein versterkt en niet verzwakt. En, ook niet onbelangrijk, laten wij ons hoeden voor technologieën die kapitaal- en machtsconcentraties bij big tech tot gevolg hebben.
De komende periode gaat de werkgroep hiermee verder aan de slag. Wij zullen de voor de NVvR relevante vragen rondom AI formuleren en bijeenkomsten over dit thema organiseren voor onze leden. Wij houden u hiervan uiteraard op de hoogte via onze website en nieuwsbrieven.
De NRC publiceerde op 3 mei jl. een interview met onze gastsprekers.
In het najaar van 2025 publiceerde de NVvR haar ledenmagazine Trema met als thema ‘De magie van AI’. Wilt u dit nalezen? Klik dan hier.