Adviezen

Voorstel onafhankelijk toezicht advocatuur slecht onderbouwd

Voorstel onafhankelijk toezicht advocatuur slecht onderbouwd

De wetgever wil een onafhankelijke toezichthouder voor de advocatuur (OTA) in het leven roepen. Dit nieuwe bestuursorgaan moet het interne toezicht op het functioneren van individuele advocaten door de dekens van de diverse orden van advocaten vervangen. De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak mist een goede onderbouwing van de noodzaak van deze ingrijpende wijziging in het toezicht op de advocatuur. Als het bestaande toezicht tekort schiet, moet eerst duidelijk worden waar het dan precies aan schort.  

Daarnaast is de WeCo bang dat de onafhankelijkheid van de advocatuur onder druk kan komen te staan. De meerderheid van de OTA kan namelijk bestaan uit leden die (a) geen enkele affiniteit met de advocatuur hebben en (b) opereren in een sterk politiek getinte omgeving. Drie van de vijf leden zijn geen advocaat en worden – zo suggereert de toelichting – slechts geselecteerd op basis van hun kennis van en/of ervaring met toezicht. Ook de leden van de benoemings(advies)commissie – in ieder geval de vicevoorzitter van de Raad van State en de bestuursvoorzitter van de AFM – hebben hun benoeming niet te danken aan kennis van en/of ervaring met de advocatuur. Daarom verbaast het de WeCo dat de rol van de vicevoorzitter en de bestuursvoorzitter in de commissie op geen enkele wijze is toegelicht. Naar de mening van de WeCo bestaat voor zo’n toelichting extra reden, omdat ministers in roerige tijden zowel de Raad van State als de AFM onder druk kunnen zetten. De politieke ontwikkelingen in onder meer Polen en Hongarije tijdens de afgelopen decennia hebben pijnlijk duidelijk gemaakt wat er met instituties zoals de rechterlijke macht en de advocatuur kan gebeuren als – democratisch gekozen – populistische en antidemocratische politici het voor het zeggen krijgen.