Het Openbaar Ministerie moet ervoor zorgen dat bepaalde rechten van slachtoffers worden nageleefd. Zo moeten slachtoffers worden opgeroepen als er een zitting plaatsvindt en moeten zij op de hoogte worden gebracht als een verdachte uit voorlopige hechtenis wordt vrijgelaten of daaruit is ontsnapt. In de Tweede Aanvullingswet van het Wetboek van Strafvordering wordt voorgesteld om het slachtoffer een geldbedrag uit te keren als het OM deze voorschriften niet naleeft.

In een lopend opsporingsonderzoek mag informatie afkomstig van een verschoningsgerechtigde (zoals een advocaat) niet worden gebruikt zonder toestemming van de rechter. Het is nu nog aan de rechter-commissaris om deze informatie te filteren uit de vaak enorme hoeveelheden informatie die opsporingsambtenaren verzamelen. In de praktijk zorg dit voor enorme, soms jarenlange vertraging van het strafproces. De wetgever wil het proces rond het verschoningsrecht daarom aanpassen. Er komt één procedure voor zowel informatie die bij een functioneel verschoningsgerechtigde en als informatie die bij een ander wordt aangetroffen. De verantwoordelijkheid voor filtering komt in handen van de officier van justitie, waarna een rechter-commissaris alleen nog de informatie controleert die mogelijk verschoningsgerechtigd materiaal bevat.  

De minister van Justitie en Veiligheid wil de strafbaarheid van psychisch geweld verruimen. De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR vindt dat het wetsvoorstel op punten verduidelijking behoeft.

De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) vindt dat celmateriaal soms langer dan vijf jaar bewaard moet kunnen worden.

De wetgever wil een onafhankelijke toezichthouder voor de advocatuur (OTA) in het leven roepen. Dit nieuwe bestuursorgaan moet het interne toezicht op het functioneren van individuele advocaten door de dekens van de diverse orden van advocaten vervangen. De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak mist een goede onderbouwing van de noodzaak van deze ingrijpende wijziging in het toezicht op de advocatuur. Als het bestaande toezicht tekort schiet, moet eerst duidelijk worden waar het dan precies aan schort.  

Rechters moeten onder bepaalde voorwaarden lid kunnen zijn van een gemeenteraad of provinciale staten. Rechters zijn namelijk ook burger en die burger komt het grondwettelijk vastgelegde passief kiesrecht toe. Het spreekt voor zich dat ze daarbij rekening houden met hun ambt en zich verschonen als de schijn van vooringenomenheid of belangenverstrengeling kan ontstaan.

Bij de Eerste Kamer is onder andere de Wet invoering tweestatusstelsel aanhangig. Het Besluit houdende wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 houdt daarmee verband. De Wetenschappelijke Commissie is in 2025 niet gevraagd advies uit te brengen over het besluit en het wetsvoorstel. Wel verwees de WeCo eerder naar het Europese Asiel- en Migratiepact (zie advies) en de mogelijke implicaties daarvan voor Nederland.

De Wetenschappelijke Commissie heeft kennis genomen van het voorstel tot wijziging van Besluit basisregistratie personen (BRP) dat voorziet in de mogelijkheid van een aantal financiële instellingen om systematisch gegevens uit de BRP te ontvangen.

In het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet vergoeding affectieschade wordt de kring van gerechtigden op affectieschade uitgebreid.

VOLT en D66 formuleerden in 2025 een initiatiefwetsvoorstel met als doel om de strafbaarstelling van artsen die in uitoefening van hun beroep betrokken zijn bij euthanasie af te schaffen.