Raad voor de rechtspraak moet op grotere afstand van politiek
Raad voor de rechtspraak moet op grotere afstand van politiek
De benoemingsprocedure van presidenten en leden van de Raad voor de rechtspraak moet worden aangepast. Meer afstand tot de politiek is nodig om de onafhankelijkheid van de rechtspraak te waarborgen. Daarnaast zou de rechtspraak een aparte begroting moeten krijgen. Dat staat in de bundel Constitutionele waarborgen die op 24 oktober werd aangeboden aan de staatssecretaris voor Rechtsbescherming. NVvR-voorzitter Marc Fierstra nam deel aan het panel.
31 oktober 2024
‘De NVvR dringt al langer aan op herziening van de benoemingsprocedures,’ zei Fierstra. Dat rechters inmiddels een (iets) grotere stem hebben in de selectieprocedure van hun president noemde hij in dat opzicht winst. ‘Het principe moet zijn dat gerechtsbestuurders worden gekozen door rechters zelf, elected by their peers zoals de internationale norm stelt.’ Voorstellen om ook de benoemingsprocedure van leden van de Raad te wijzigingen, strandden tot op heden.
Meer zeggenschap van rechters over de benoemingen van hun eigen bestuurders en een eigen begroting voor de rechtspraak los van de andere onderdelen van Justitie zou kunnen voorkomen dat de politiek in de toekomst via financiële prikkels meer invloed op de rechtspraak gaat uitoefenen. Ontwikkelingen in andere Europese landen hebben in het recente verleden laten zien dat een dergelijk scenario niet denkbeeldig is. De staatsecretaris zei de bundel te zullen bestuderen.
Constitutionele waarborgen, onder redactie van Jonathan Soeharno, Niels Graaf en Jerfi Uzman is uitgegeven door Boom uitgevers. Het onderzoek werd mogelijk gemaakt door de Stichting Onderzoek Rechtspleging.
Steeds vaker krijgen rechters wereldwijd, maar ook in Nederland, te maken met politieke en maatschappelijke druk. Uitspraken worden ter discussie gesteld of niet ten uitvoer gebracht en het legaliteitsbeginsel lijkt niet langer in alle gevallen een vanzelfsprekendheid. De NVvR signaleert al jaren kwetsbaarheden in de Nederlandse rechtsstaat en in de onafhankelijkheid van de rechter en heeft steeds opgeroepen het dak te repareren als de zon schijnt. De ervaringen in andere landen (Polen, USA, Hongarije, Griekenland en Italië) maken duidelijk dat de lucht betrekt. Wat staat ons te doen om de bedreigingen van de rechtsstaat op een succesvolle manier het hoofd te bieden? Onder de titel De rechtsstaat onder druk organiseerde Legal Valley Nederland hierover op 16 april een congres, waaraan NVvR-voorzitter Marc Fierstra meewerkte.
Reactie NVvR na interview NRC en Kamervragen: geen politieke druk op onafhankelijkheid rechter
Op 14 maart publiceerde NRC een interview met een asielrechter van de rechtbank Limburg. De betreffende rechter gaf in dit interview uitleg over het werk van een asielrechter en het stellen van prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie. Naar aanleiding van dit interview hebben de Tweede Kamerleden Ceulemans en Boomsma (JA21) Kamervragen gesteld.
Op 14 maart 2026 publiceerde NRC een interview met een asielrechter van de rechtbank Limburg. De betreffende rechter gaf in dit interview uitleg over het werk van een asielrechter. Naar aanleiding van dit interview hebben de Tweede Kamerleden Ceulemans en Boomsma (JA21) Kamervragen gesteld.
