Steeds vaker krijgen rechters wereldwijd, maar ook in Nederland, te maken met politieke en maatschappelijke druk. Uitspraken worden ter discussie gesteld of niet ten uitvoer gebracht en het legaliteitsbeginsel lijkt niet langer in alle gevallen een vanzelfsprekendheid. De NVvR signaleert al jaren kwetsbaarheden in de Nederlandse rechtsstaat en in de onafhankelijkheid van de rechter en heeft steeds opgeroepen het dak te repareren als de zon schijnt. De ervaringen in andere landen (Polen, USA, Hongarije, Griekenland en Italië) maken duidelijk dat de lucht betrekt. Wat staat ons te doen om de bedreigingen van de rechtsstaat op een succesvolle manier het hoofd te bieden? Onder de titel De rechtsstaat onder druk organiseerde Legal Valley Nederland hierover op 16 april een congres, waaraan NVvR-voorzitter Marc Fierstra meewerkte.

Op 14 maart publiceerde NRC een interview met een asielrechter van de rechtbank Limburg. De betreffende rechter gaf in dit interview uitleg over het werk van een asielrechter en het stellen van prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie. Naar aanleiding van dit interview hebben de Tweede Kamerleden Ceulemans en Boomsma (JA21) Kamervragen gesteld.

Op 14 maart 2026 publiceerde NRC een interview met een asielrechter van de rechtbank Limburg. De betreffende rechter gaf in dit interview uitleg over het werk van een asielrechter. Naar aanleiding van dit interview hebben de Tweede Kamerleden Ceulemans en Boomsma (JA21) Kamervragen gesteld.

Vandaag heeft het College voor de Rechten van de Mens geoordeeld dat de Staat vrouwelijke rechters in opleiding door het inschalings- en beloningsbeleid tussen 1994 en 2023 heeft gediscrimineerd. Ook is er sprake van discriminatie in drie individuele gevallen bij de beloning in de opleidingsperiode en na de benoeming tot rechter. Het College verwacht van de Staat dat opvolging wordt gegeven aan zijn oordelen en dat wordt bekeken of er mogelijkheden zijn voor financiële compensatie van de betrokken rechters. De NVvR herhaalt haar eerdere oproep aan de Minister tot erkenning en compensatie voor vrouwelijke rechters en officieren in opleiding die in het verleden ten onrechte ongelijk zijn beloond.

De NVvR heeft een nieuwe rechterscode. Op 26 januari 2026 stemde de ledenraad in met de opzet die een werkgroep van de NVvR heeft voorbereid. De nieuwe rechterscode is gebaseerd op vijf kernwaarden – onafhankelijkheid, onpartijdigheid, integriteit, deskundigheid en professionaliteit – en is in klare taal geformuleerd. Een werkgroep bestaande uit zeven rechters uit verschillende

De NVvR heeft aandacht gevraagd van het College van procureurs-generaal voor de snel groeiende onvrede en onrust bij onze OM-achterban. Aanhoudende ICT- problemen en aangekondigde bezuinigingen leiden tot moedeloosheid en frustratie. De toch al hoge werkdruk wordt hierdoor nog hoger. In een brief aan het College (11 november) dringt de NVvR erop aan om helder

De NVvR heeft kennis genomen van het voornemen van de Dienst Justitiële Inrichtingen om advocaten niet langer toe te staan digitale gegevensdragers mee te nemen in de penitentiaire inrichtingen. De NVvR dringt er bij de minister op aan zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over de precieze maatregel, de daaraan ten grondslag liggende argumentatie en de manier waarop de minister denkt uitvoering te kunnen geven aan deze maatregel zonder fundamentele rechten van verdachten te schenden en een eerlijk proces te verstoren.

Vanaf de komende zomerperiode neemt de NVvR luisteraars mee in Het Spiegelpaleis, een podcastserie gebaseerd op het gelijknamige jubileumboek dat in 2023 verscheen ter ere van 100 jaar NVvR. In deze reeks spreekt beleidsadviseur Miek Smilde met directeur Geert van Rhee en diverse gasten over thema’s die rechters en officieren van justitie dagelijks raken.

Op 5 juni vond in Groningen de vierde editie van de Verbindingsdag van het cluster Bestuursrecht plaats. Tijdens deze inspirerende dag stond het thema Verbinden met buiten centraal. Ook dit jaar kwamen meer dan honderd collega’s bijeen om te luisteren, te leren en met elkaar in gesprek te gaan. Een van de sprekers tijdens het middagprogramma was onze voorzitter Marc Fierstra, die zijn visie deelde op de positie van de rechtspraak in een samenleving die steeds verder polariseert.

Op 16 april vond in Pakhuis de Zwijger een themabijeenkomst plaats over het conflictoplossend vermogen van de rechter in kleine en grote zaken.

Op 18 april startte de zesdelige podcastreeks Het Kaartenhuis van de Rechtsstaat. Journalist en jurist Folkert Jensma (NRC) duikt met deskundigen dieper in de toenemende druk op de rechtsstaat in deze tijd van radicalisering. Valt het tij nog te keren, en zo ja – hoe? In de eerste aflevering komen NVvR-voorzitter Marc Fierstra en Jonathan

De International Association of Judges (IAJ) verzet zich tegen de bedreiging van rechters en de aantasting van de Rule of Law. Recente aanvallen op rechters van het International Criminal Court (ICC) verzwakken de internationale rechtsorde, waarschuwt de IAJ. De NVvR is lid van de IAJ.

Op 22 februari demonstreerden Hongaarse rechters voor een onafhankelijke en onpartijdige rechterlijke macht in Hongarije. De demonstratie werd georganiseerd door de Hongaarse vereniging voor rechters (MABIE) en duizenden rechters namen deel.

Rechters maken zich zorgen over de onafhankelijkheid van de rechtspraak en de invloed die de politiek uitoefent op de rechterlijke macht. In december 2024 stelde GroenLinks/PvdA-kamerlid Esmah Lahlah hierover vragen aan de staatssecretaris Struycken voor Rechtsbescherming. Afgelopen week kwam hierop een antwoord.

De strafrechtketen loopt door een veelheid aan oorzaken al lange tijd vast. Er is geen simpele oplossing voor dit probleem. De NVvR vindt het uitstekend dat wordt nagedacht over oplossingen om de strafrechtspraak maatschappelijk effectief te houden. Mogelijk dat een bredere toepassing van de strafbeschikking een deel van de oplossing kan zijn, mits deze gepaard gaat met voldoende waarborgen om de rechtvaardigheid en proportionaliteit van straffen te garanderen. Als vereniging voor alle magistraten, zowel rechters als officieren van justitie, vindt de NVvR het essentieel dat onze achterban nauw betrokken is bij de ontwikkeling en uitvoering van dergelijk beleid. Deze betrokkenheid komt voort uit de gedeelde verantwoordelijkheid voor de rechtsstatelijke principes.

In het radioprogramma Dit is de dag sprak NVvR-voorzitter Marc Fierstra op 25 februari met presentator Tijs van den Brink over de wankelende rechtsstaat en de opstelling van bewindspersonen met betrekking tot rechtelijke uitspraken.

Na een roerige week waarin de afbrokkelende rechtsstaat veelvuldig in het nieuws was, spreekt NVvR-voorzitter Marc Fierstra vandaag in een uitgebreid interview in Trouw over de rol van de rechter in het politieke spanningsveld waarin we ons bevinden. Fierstra: ‘De rechter wordt steeds vaker als een tegenstander gezien. Het besef dat we het met elkaar moeten doen is weg.’

De afgelopen week haalde de rechter een streep door het inreisverbod van drie omstreden islamitische predikers, dat was opgelegd door justitieminister David van Weel en asielminister Marjolein Faber. De rechtbank Amsterdam oordeelde hiervoor onvoldoende onderbouwing te zien. Hierna deden online verwensingen de ronde over de betrokken rechter en zijn partner. Via LinkedIN en in Trouw bracht de NVvR een steunbetuiging naar buiten voor deze collega.

Eind januari heeft de NVvR minister Faber van Asiel en Migratie per brief gewezen op het rechtsstatelijk risico van het wetsvoorstel Introductie van een tweestatusstelsel en het aanscherpen van de vereisten bij nareis. Dit in aanvulling op het advies dat de Raad voor de rechtspraak hierover gaf op 20 januari. De Wetenschappelijk Commissie (WeCo) van de NVvR brengt hierover mogelijk binnenkort eveneens een inhoudelijk advies uit.

De Tweede Kamer heeft met een ruime meerderheid een motie van VVD-Kamerlid Ulysse Ellian aangenomen, waarin wordt opgeroepen om de Raad voor de rechtspraak een centrale en sturende rol te geven bij het verdelen van financiële middelen en het coördineren van de bedrijfsvoering binnen de rechtspraak. De motie werd gesteund door 99 stemmen, wat de brede steun vanuit de Kamer benadrukt.

Van 18 tot en met 21 oktober kwamen International Association of Judges (IAJ) en de European Association of Judges (EAJ) bijeen in Kaapstad (Zuid-Afrika). Hierbij zijn in totaal 92 rechtersverenigingen van over de hele wereld aangesloten. NVvR-voorzitter Marc Fierstra en de voorzitter van de Commissie internationaal Tijn van Osch vertegenwoordigden onze vereniging. In beide vergaderingen was veel aandacht voor de ongelijke beloning en de onafhankelijkheid van rechters, die in veel Europese landen en daarbuiten onder grote druk staat.

De benoemingsprocedure van presidenten en leden van de Raad voor de rechtspraak moet worden aangepast. Meer afstand tot de politiek is nodig om de onafhankelijkheid van de rechtspraak te waarborgen. Daarnaast zou de rechtspraak een aparte begroting moeten krijgen. Dat staat in de bundel Constitutionele waarborgen die op 24 oktober werd aangeboden aan de staatssecretaris voor Rechtsbescherming. NVvR-voorzitter Marc Fierstra nam deel aan het panel.

De NVvR heeft haar standpunten gedeeld met de Tweede Kamer over de recente amendementen op het wetsvoorstel tot wijziging van de rechterlijke organisatie. Deze amendementen, die onder meer voortkomen uit aanbevelingen van de Raad van Europa’s anti-corruptieorgaan GRECO, richten zich op de onafhankelijkheid en integriteit van de rechtspraak.

Hoe rechterlijke uitspraken uitpakken in de praktijk moet beter worden onderzocht. Door wetenschappelijk onderzoek naar ‘wat in de praktijk werkt’ en de inzet van innovatieve technologie, inclusief AI, kan de rechtspraak mensgerichter worden. Daarnaast moet de rechtspraak aandacht hebben voor andere manieren van werken en moeten rechters niet te snel een (oneigenlijk) beroep doen op

Op verzoek van de European Association of Judges (EAJ) heeft de NVvR op 17 mei een brief gestuurd aan de Turkse minister van Justitie, waarin wordt opgeroepen tot een eerlijke en onpartijdige heroverweging van het verzoek om voorwaardelijke invrijheidstelling van Murat Arslan, voorzitter van de Turkse Associatie voor rechters en officieren (Yarsav). Arslan, winnaar van

Geen constitutioneel hof, geen rechterlijke mogelijkheid om wetten te toetsen aan de Grondwet, een minister die leden van de Raad voor de rechtspraak en het College van Procureurs-Generaal benoemt. De manier waarop in Nederland de rechtspleging is georganiseerd, verschilt op cruciale punten van de organisatie in andere Europese landen. De kwetsbaarheden in het systeem worden

Onafhankelijke rechtspraak is een absolute voorwaarde voor een effectieve rechtsbescherming van burgers. Dat schrijft het bestuur van de NVvR in een brief aan de Staatscommissie Rechtsstaat die in november 2022 is ingesteld. De commissie heeft de opdracht om vanuit het perspectief van de burger het functioneren van de rechtsstaat te analyseren en voorstellen te doen

De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) roept op om de grote problemen aan te pakken die worden veroorzaakt door de structurele onderbezetting in de rechtspraak. Volgens de NVvR zijn rechters, officieren van justitie en hun collega’s niet langer in staat om de gaten te dichten die door de onderbezetting worden veroorzaakt. Dit heeft gevolgen voor

Op 9 en 10 mei bezocht een aantal Poolse en Sloveense magistraten Nederland om te praten over de (inter)nationale rechtsstaat. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) had hiervoor namens het Ministerie van Buitenlandse Zaken een programma samengesteld, waarbij ook een gesprek met de NVvR op de agenda stond. Onder voorzitterschap van Lydia Heuveling Van Beek

De afgelopen dagen waren op verschillende online platforms bijeenkomsten te volgen over de rechtspleging. Op 17 juni sprak waarnemend NVvR-voorzitter Marc Fierstra met Volkskrant-journalist Bas Mesters en op 21 juni gingen o.a. Henk Naves (Rechtspraak), Gerrit van der Burg (OM) en Henk van Essen (politie) in gesprek met diverse Kamerleden. Thema’s waren ‘Rechtspraak onder druk’

De strafrechtketen heeft een meerjarige, stabiele en voorspelbare financiering nodig. Dat stellen de Politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak. De organisaties hebben baat bij een solide financiële basis die onafhankelijk is van de pieken en dalen van de economie. Alleen daarmee kan de strafrechtketen haar maatschappelijke opgave nu en in de toekomst garanderen.

Deze maand werd de wraking toegewezen van de voorzitter van de stichting Rechters voor rechters vanwege haar voorzitterswerk in de strijd tegen de afbraak van de Poolse rechtsstaat. Hoewel de NVvR nooit ingaat op individuele uitspraken in rechtszaken, constateert de vereniging dat de wrakingsgrond gevonden is in haar inzet voor de bescherming van de internationale

Naar verwachting bespreekt de Europese Commissie woensdag 29 april de zogeheten Poolse “Muilkorfwet” die op 14 februari 2020 in werking is getreden. Op grond van deze wet kunnen Poolse rechters tuchtrechtelijk worden vervolgd, onder andere vanwege “politieke activiteiten”. Eerder deze maand dreigde het netwerk van de Europese Raden voor Rechtspraak (ENCJ) het lidmaatschap van de

De NVvR neemt deel aan een rechtsstaatdebat van de Tweede Kamer op 16 januari 2020. Namens de NVvR zal bestuurslid Evert van der Molen een bijdrage leveren. De Tweede Kamer heeft ons verzocht deze conferentie onder uw aandacht te brengen. Aanmelden kan direct via het mailadres van de Tweede Kamer dat u kunt vinden onderaan het

Vrijdag 29 november aanstaande organiseert de NVvR een bijzondere conferentie in het Vredespaleis in Den Haag. Hoofdspreker op deze conferentie is Malgorzata Gersdorf, president van het Poolse Hooggerechtshof en ervaringsdeskundig als het gaat om uitholling van de rechtsstaat.    De publicisten Marcel ten Hooven (o.a. de Groene Amsterdammer) en Bas Heijne (o.a. NRC Handelsblad) zullen hun

Vandaag (dinsdag 19 februari) bespreekt de Eerste Kamer de staat van de Nederlandse rechtsstaat. De NVvR heeft veel waardering voor de continue aandacht die de Eerste Kamer besteedt aan dit rechtsstatelijke thema. Per brief heeft de NVvR haar inbreng aan de Kamerleden meegegeven en gewezen op enkele belangrijke knelpunten. De NVvR meldt in de brief:

In de Eerste Kamer heeft de commissie Veiligheid en Justitie afgelopen week besloten dat de commissie met een nieuw kabinet in debat gaat over de staat van de rechtsstaat. De commissie heeft daartoe uit haar midden een voorbereidingsgroep benoemd bestaande uit de leden Duthler (VVD), Van Bijsterveld (CDA), Backer (D66) en Ruers (SP). Ter voorbereiding

NVvR-voorzitter Rosa Jansen vindt het vooral fijn om tussen Kerst en Oudejaarsavond een zitting te doen. Ook vindt ze, zo richting de laatste dagen van het jaar, ruimte in haar hoofd voor bespiegelingen over 2016 en om een blik vooruit te werpen. Wat brachten die mijmeringen over 2016 u? Wat was het voor een jaar?