Met een bericht op LinkedIn verklaarde de NVvR zich op 10 oktober solidair met collega’s van het International Criminal Court. De NVvR is geschokt door de aangekondigde nieuwe sancties van de Verenigde Staten tegen het International Criminal Court. Als beroepsvereniging van rechters en officieren schaart de NVvR zich pal achter haar internationale collega’s van wie enkelen al langere tijd de gevolgen van eerdere sancties persoonlijk moeten dragen.

Ondernemersvereniging VNO-NCW besteedt in haar Opiniearena aandacht aan de onafhankelijke rechtspraak en de noodzakelijke afstand tot de politiek. Ook NVvR-voorzitter Marc Fierstra komt hierover aan het woord en geeft hierop zijn visie. Hij benadrukt het belang hiervan voor ondernemers. Een onafhankelijke rechter ziet erop toe dat overheden, ondernemingen en burgers zich houden aan democratisch vastgestelde regels. ‘Het is de politiek die de regels maakt. Het is de rechter die de naleving van de regels beoordeelt.’

Op 24 september sprak de NVvR met de ambtelijke top van het Ministerie van Justitie en Veiligheid tijdens het periodieke Sector Overleg Rechterlijke Macht (SORM). Een van de gespreksonderwerpen was de door de NVvR gevraagde compensatieregeling voor de inschaling van magistraten. Ondanks ambtelijke bereidwilligheid is het ministerie wederom niet met een concreet voorstel gekomen, maar heeft het aangegeven de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep te willen afwachten en bestuderen voor aanvullende gezichtspunten en/of criteria. Eerder waren uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens reden voor de Minister om een afwachtende houding aan te nemen. De NVvR vindt deze opstelling van de Minister uitermate teleurstellend, ook naar de indieners van het amendement in de Tweede Kamer.

Op 24 september spraken vertegenwoordigers van de NVvR, het College van Procureurs-Generaal, de Raad voor de rechtspraak en het ministerie van Justitie en Veiligheid met de Verkenner Werkdruk, Jaap Winter. Daarbij werd uitvoerig ingegaan op drie vragen: is er genoeg voortgang gemaakt met de aanbevelingen van de Verkenner, wat merken medewerkers van de maatregelen tegen werkdruk en is bijsturing nodig om werkdruk effectiever aan te pakken?

Op 28 september kwam de ledenraad van de NVvR in Den Haag bijeen. Tijdens het overleg werden het jaarplan en de begroting van de NVvR voor het komende jaar besproken en goedgekeurd. Daarnaast werd onder meer gesproken over de ontwikkelingen binnen het OM, het evaluatiegesprek met de Verkenner Werkdruk, het lopende salarisonderzoek voor rechterlijke ambtenaren en de start van de cao-onderhandelingen.

Wetgevingsadvies van de Wetenschappelijk Commissie (WeCo) van de NVvR is een van de kernactiviteiten van de NVvR. Rechters en officieren van justitie weten immers als geen ander hoe wetten werken, zowel theoretisch als in de praktijk. De afgelopen twee weken bracht de WeCo aan de minister en staatssecretaris van Justitie en Veiligheid maar liefst vijf adviezen uit over toezicht op de advocatuur, bewaartermijn voor DNA-materiaal, strafbaarheid psychisch geweld, verschoningsrecht en slachtofferrechten.

Op 14 september zijn de onderhandelingen voor de cao Rechterlijke Macht 2026 van start gegaan. De Minister van Justitie en Veiligheid heeft voor de start van de onderhandelingen op 11 september van de ministerraad mandaat ontvangen. Ter voorbereiding hierop hebben de NVvR en de minister hiervoor al eind augustus de inzet- en contourenbrieven met elkaar gewisseld.

Op 15 september was het Prinsjesdag. In de troonrede riep Koning Willem-Alexander op onze democratie te beschermen. Democratie vraagt voortdurend om aandacht, onderhoud en inzet, benadrukte hij. Na afloop van de troonrede bood minister van Financiën Eelco Heinen de Miljoenennota 2027 aan de Tweede Kamer aan. De NVvR heeft aan Van Oort Public Affairs gevraagd een analyse te maken van de Miljoenennota en begrotingen met betrekking tot onderdelen die ons werkterrein raken. In de analyse worden o.a. het versterken van de rechtsstaat, het functioneren van de strafrechtketen, de toegang tot het recht en de wijziging van de benoemingsprocedure van leden voor de Raad van de rechtspraak nader genoemd.  

Afgelopen zomer is de NVvR in het Sector Overleg Rechterlijke Macht (SORM) tot overeenstemming gekomen met de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over de aanpassing van de vergoedingsregeling voor zogeheten honoraire rechters-plaatsvervangers. De NVvR heeft zich in de afgelopen jaren herhaaldelijk ingezet voor een betere vergoeding. In juni heeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een concreet voorstel voorgelegd, waarmee de NVvR in juli akkoord is gegaan, met de uitdrukkelijke afspraak dat het gaat om een eerste stap die na twee jaar zal worden geëvalueerd.

Medewerkers van de Rijksoverheid – dus ook rechterlijke ambtenaren – hebben vanaf nu de mogelijkheid hun beloning te vergelijken met collega’s die binnen dezelfde organisatie gelijkwaardig werk verrichten. Dit is vastgelegd in de Europese Richtlijn loontransparantie.

Op 17 augustus publiceerde Het Financieele Dagblad een artikel over het aanhoudend tekort aan rechters en de hoge druk op de beroepsgroep. Zaken worden complexer en daarnaast is de toenemende polarisatie in de samenleving ook in de rechtszaal merkbaar. NVvR-voorzitter Marc Fierstra gaf hierop zijn visie.

Het Network of the Presidents of the Supreme Judicial Courts of the EU, het European Network of Councils for the Judiciary (ENCJ), the Association of the Councils of State and Supreme Administrative Jurisdictions of the European Union (ACA-Europe) en de International Association of Judges (IAJ) hebben medio augustus een gezamenlijke verklaring uitgebracht over maatregelen die de onafhankelijkheid van het International Criminal Court aantasten.

Van 7 tot 15 september vindt de jaarlijkse Week van de Rechtsstaat plaats. In deze week openen rechtbanken, overheidsinstanties en maatschappelijke organisaties hun deuren voor iedereen die meer wil ontdekken over de werking van onze democratie en rechtspraak.

De Ledenraad van de NVvR heeft op 29 juni het bestuur mandaat verleend voor de komende onderhandelingen voor het nieuwe Arbeidsvoorwaardenakkoord Rechterlijke Macht (cao RM). De inhoudelijke lijn van de inzetbrief, die is gebaseerd op de uitkomsten van de cao-enquête onder de leden, is vastgesteld. Daarmee is een belangrijke stap gezet in de voorbereiding op de cao-onderhandelingen.

Tijdens het Sector Overleg Rechterlijke Macht (SORM) op 25 juni heeft de NVvR opnieuw aandacht gevraagd voor de inschalingsproblematiek van rechters en officieren in opleiding die vóór 1 juli 2023 zijn ingestroomd. Daarbij zijn ook de uitkomsten van de ledenenquête, waarop 725 leden reageerden, onder de aandacht gebracht. De NVvR heeft nogmaals aangedrongen op een rechtvaardige, collectieve regeling voor de gedupeerde magistraten in opleiding.

Op 29 juni is de ledenraad van de NVvR bijeengeweest. Tijdens de bijeenkomst spraken de ledenraadsleden onder meer over werkdruk, het salarisonderzoek, inschaling, contacten met ondernemingsraden, de situatie bij het OM en de start van de cao-onderhandelingen.

De NVvR heeft in het Sectoroverleg Rechterlijke Macht (SORM) van 25 juni jl. ingestemd met de voorgestelde wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren (Wrra), waarmee de tijdelijke regeling voor rechter-/raadsheerplaatsvervangers in de Tweede Verzamelspoedwet COVID-19 permanent wordt gemaakt. Volgens de NVvR is dit een goede ontwikkeling, omdat uit de evaluatie blijkt dat plaatsvervangers met hun kennis bijdragen aan de kwaliteit van de rechtspraak en aan een structurele verruiming van de capaciteit binnen de rechtspraak.

Het eerste halfjaar van 2026 ligt achter ons. In de afgelopen maanden heeft de NVvR, in een nauwe samenwerking tussen het bestuur, de ledenraad, onze verschillende commissies en werkgroepen en het bureau, gewerkt aan uiteenlopende vraagstukken, projecten en dossiers. Daarbij stond steeds de belangenbehartiging van onze leden centraal.

In mei heeft de NVvR in voorbereiding op de cao-onderhandelingen alle NVvR-leden via een enquête bevraagd over hun prioriteiten. Hierop reageerden 1200 leden. In de antwoorden voeren loonsverhoging, werkdruk, veiligheid en duurzame inzetbaarheid de boventoon bij zowel rechters als officieren van justitie. Daarnaast hebben 239 leden aangegeven te willen meepraten via de NVvR-klankbordgroep cao. Op basis van de respons heeft de NVvR een inzetbrief opgesteld die op 29 juni in de Ledenraad zal worden besproken. Hoe gaat het verder?

De NVvR heeft begin juni via een ledenenquête mogelijke oplossingsrichtingen geïnventariseerd voor de inschalingsproblematiek tijdens de opleidingsperiode van rechters en officieren die voor 1 juli 2023 zijn ingestroomd. Binnen dit dossier spelen verschillende belangen en perspectieven. Op de enquête hebben 725 leden gereageerd. Naar aanleiding van de uitkomsten hiervan heeft de NVvR via een brief aan het Sector Overleg Rechterlijke Macht (SORM) nogmaals opgeroepen tot een rechtvaardige regeling te komen voor de gedupeerde magistraten in opleiding.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt in een onlangs verschenen rapport dat financiële instellingen politiek prominente personen (PEP’s) niet automatisch als hoog risico mogen behandelen, maar per geval risico gebaseerd moeten beoordelen. Raadsheren in de Hoge Raad, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven vallen onder de PEP-definitie, maar volgens de AFM moet het concrete risico op witwassen en terrorismefinanciering altijd afzonderlijk worden gewogen. Het enkele feit dat sprake is van een PEP mag niet zonder meer leiden tot de kwalificatie ‘hoog risico’.

Eind mei kwamen de leden van de European Association of Judges (EAJ) voor de jaarvergadering bijeen in Luxemburg. Tijn van Osch, voorzitter van de commissie internationaal, en Marc Fierstra, voorzitter van het bestuur van de NVvR, vormden de Nederlandse delegatie. Tijdens de bijeenkomst bleek opnieuw dat de onafhankelijke rechtspraak in diverse Europese landen onder druk staat.

Artificial Intelligence (AI) speelt een steeds grotere rol binnen het juridisch domein. Voor de NVvR reden om dit voorjaar een speciale werkgroep AI op te richten. Het doel: inzicht krijgen in zowel de kansen als de grenzen van AI in de rechtspraktijk. De werkgroep bestaat uit NVvR-leden uit zowel de ZM als het OM, ondersteund door bestuursleden Chrisje Zuur en Allard Altena, en bureaumedewerkers. Na een eerste online kennismaking in maart, vond op 29 mei de eerste fysieke bijeenkomst plaats op het verenigingsbureau in Den Haag.

Rechters moeten onder bepaalde voorwaarden lid kunnen zijn van een gemeenteraad of provinciale staten. Rechters zijn namelijk ook burger en die burger komt het grondwettelijk vastgelegde passief kiesrecht toe. Het spreekt voor zich dat ze daarbij rekening houden met hun ambt en zich verschonen als de schijn van vooringenomenheid of belangenverstrengeling kan ontstaan. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat een rechter geen recht spreekt in de regio waarin de betrokken gemeente of provincie zetelt en geen zaken behandelt waarin de betrokken gemeente of provincie partij is. Dit staat in het advies dat de NVvR op verzoek van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heeft uitgebracht.

De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR is om advies gevraagd over de tweede aanvullingswet Strafvordering. Daarom doet de WeCo een beroep op specialisten voor een ad hoc werkgroep die zich hiermee bezighoudt.

In de laatstgehouden ledenraad (13 april jl.) is het jaarverslag 2025 van de NVvR goedgekeurd. Eind april is dit jaarverslag vastgesteld door onze accountant, waarmee 2025 officieel is afgerond.

Deze week valt de voorjaarseditie van ons ledenmagazine Trema bij alle NVvR-leden op de mat. Trema staat dit keer in het teken van cultuur en kwaliteit binnen de rechtspleging, met als titel Hoe hoog ligt de lat?.

Op 5 maart jl. oordeelde het College voor de Rechten van de Mens dat de Staat vrouwelijke rechters heeft gediscrimineerd. Op 21 april jl. heeft de Staat op deze oordelen gereageerd. In zijn brief stelt de Staat zich deze oordelen aan te trekken en te zien wat de impact van deze oordelen is op de mensen in de organisaties die het betreft. Vervolgens verwijst de Staat naar de 5 miljoen euro die beschikbaar is gesteld voor erkenning en een uit te werken regeling. Tegen deze achtergrond wil het ministerie met de verschillende betrokkenen in een zorgvuldig proces in gesprek over een blijk van erkenning en de wijze waarop invulling kan worden gegeven aan het oordeel van het CRM.

Steeds vaker krijgen rechters wereldwijd, maar ook in Nederland, te maken met politieke en maatschappelijke druk. Uitspraken worden ter discussie gesteld of niet ten uitvoer gebracht en het legaliteitsbeginsel lijkt niet langer in alle gevallen een vanzelfsprekendheid. De NVvR signaleert al jaren kwetsbaarheden in de Nederlandse rechtsstaat en in de onafhankelijkheid van de rechter en heeft steeds opgeroepen het dak te repareren als de zon schijnt. De ervaringen in andere landen (Polen, USA, Hongarije, Griekenland en Italië) maken duidelijk dat de lucht betrekt. Wat staat ons te doen om de bedreigingen van de rechtsstaat op een succesvolle manier het hoofd te bieden? Onder de titel De rechtsstaat onder druk organiseerde Legal Valley Nederland hierover op 16 april een congres, waaraan NVvR-voorzitter Marc Fierstra meewerkte.

Op 22 april meldde de journalistieke website Follow The Money dat een rechter in de Rechtbank Noord-Holland in 2025 zo’n 4.000 informatieverzoeken indiende bij gemeenten om de Wet open overheid (Woo) te testen.

In de Arbeidsvoorwaardenovereenkomst sector Rechterlijke Macht 2024-2025 is afgesproken dat de Minister van Justitie en Veiligheid een arbeidsmarktonderzoek uitzet. Dit onderzoek richt zich op de relatieve salarispositie en overige arbeidsvoorwaarden van de rechterlijke ambtenaren in vergelijking tot andere juridische beroepsgroepen.

In het laatstgehouden Sectoroverleg Rechterlijke Macht (SORM) op 26 maart jl. is afgesproken dat de Minister en de NVvR Verkenner werkdruk Jaap Winter zullen uitnodigen voor een gesprek. Conform aanbevelingen 26 en 27 uit het rapport van Jaap Winter zal in dat gesprek worden besproken of voldoende voortgang is gemaakt met de uitvoering van zijn aanbevelingen, wat de effecten zijn op de werkdruk en of bijsturing nodig is om de problematiek nog effectiever te adresseren. 

Op 13 april kwam de ledenraad van de NVvR voor de eerste keer dit jaar bijeen. De ledenraad sprak onder meer over de werkdruk en een gesprek met verkenner Jaap Winter. Verder werd gesproken over meer onderwerpen, zoals het arbeidsmarktonderzoek naar de relatieve salarispositie van rechterlijke ambtenaren.

In de onderhandelingen over het vorige arbeidsvoorwaardenakkoord heeft de NVvR aandacht gevraagd voor de vergoeding van rechters-plaatsvervangers. Sindsdien heeft de NVvR dit onderwerp regelmatig aan de orde gesteld in het Sectoroverleg Rechterlijke Macht (SORM). Desondanks is er inmiddels wel toegezegd dat in het volgende SORM een voorstel voor een regeling wordt geagendeerd. Het bezwaar voor de NVvR blijft dat dit te lang duurt.  

Begin februari kondigde de NVvR bij de leden aan op 4 november van dit jaar een congres te organiseren over  het gebruik van AI in de rechtspleging. In de opstart van de voorbereidingen kondigde de Raad voor de rechtspraak aan een maand eerder – op 2 oktober – eveneens een AI-congres te organiseren. De NVvR heeft om deze reden afgezien van de organisatie van een tweede congres in een dergelijk kort tijdsbestek en heeft besloten voor een andere aanpak te kiezen.

Vandaag leggen rijksambtenaren het werk neer uit protest tegen de zogeheten ‘nullijn’ waarmee het kabinet hun salarissen dit jaar wil bevriezen. Deze maatregel, ingesteld door het vorige kabinet, wordt door het huidige kabinet gehandhaafd. Onder de getroffen groep vallen ook de onmisbare ondersteunende medewerkers binnen de Rechterlijke Macht. De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak spreekt haar steun uit voor deze collega’s.

In het Sectoroverleg Rechterlijke Macht (SORM) van 26 maart jl. heeft de NVvR opnieuw gewezen op het belang van de erkenning van ongelijke beloning van vrouwelijke rechters en officieren van justitie. Daarnaast heeft de NVvR gevraagd naar de uitwerking van een compensatieregeling voor getroffen rechters en officieren. De Staatssecretaris van Justitie & Veiligheid heeft de gevraagde erkenning tijdens het SORM niet gegeven. De Tweede Kamer heeft aan de Staatssecretaris een bedrag van 5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een compensatieregeling, waarmee een blijk van erkenning mogelijk gemaakt kan worden. Er is nog geen duidelijkheid over de wijze waarop en wanneer de Staatssecretaris invulling zal geven aan de besteding van dit bedrag.

Het kabinet wil dat rechters na hun wettelijke ontslagleeftijd van 70 jaar nog maximaal drie jaar kunnen doorwerken als plaatsvervanger. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen heeft dit aangekondigd in een brief aan de Tweede Kamer.

Op 14 maart publiceerde NRC een interview met een asielrechter van de rechtbank Limburg. De betreffende rechter gaf in dit interview uitleg over het werk van een asielrechter en het stellen van prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie. Naar aanleiding van dit interview hebben de Tweede Kamerleden Ceulemans en Boomsma (JA21) Kamervragen gesteld.

Bij de vaststelling van de begroting van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is op 24 maart jl. een amendement aangenomen dat 5 miljoen euro vrijmaakt voor een eerste financiële tegemoetkoming voor vrouwelijke rechters en officieren die ongelijk beloond zijn. Uitwerking van een regeling zal plaatshebben in het Sectoroverleg Rechterlijke Macht (SORM).

Bij de Eerste Kamer is onder andere de Wet invoering tweestatusstelsel aanhangig. Het Besluit houdende wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 houdt daarmee verband. De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR is in 2025 niet door de toenmalige minister van Asiel en Migratie gevraagd advies uit te brengen over het besluit en het wetsvoorstel. Desalniettemin verwees de WeCo eerder naar het Europese Asiel- en Migratiepact en de mogelijke implicaties daarvan voor Nederland. Nu de Eerste Kamer over de invoering van een tweestatusstelsel moet beslissen, brengt de WeCo alsnog een advies uit.

Op 17 maart jl. vond een zitting plaats bij het College voor de Rechten van de Mens (CRM) over ongelijke beloning tussen mannelijke en vrouwelijke rechters. Voor de betrokken rechters vormt deze zitting een belangrijke stap in hun strijd voor gelijke beloning en een definitieve oplossing. In zijn slotwoord sprak de president van de rechtbank Amsterdam eveneens de hoop uit dat er een oplossing wordt gevonden.

De NVvR is gestart met de voorbereidingen voor de onderhandelingen over een nieuw Arbeidsvoorwaardenakkoord voor de Rechterlijke Macht. Op 13 maart jl. heeft het bestuur hiervoor een nieuw cao-team geformeerd. Dit team is samengesteld uit vertegenwoordigers van alle gelederen van de NVvR: bestuur, ledenraad en commissie Rechtspositie en bureau. Het cao-team buigt zich de komende tijd over de onderhandelingsthema’s.

Op 13 april komt de ledenraad van de NVvR bijeen. Op de agenda staan onder andere de inschaling van rio’s en oio’s, werkdruk, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, de ICT-problematiek OM, vaststelling jaarstukken 2025 en het salarisonderzoek dat overeen werd gekomen in de cao RM 2024-2025.

De NVvR heeft in een brief de Raad voor de rechtspraak en de presidenten van de gerechten opgeroepen om artikel 5c, eerste en tweede lid Wrra onverkort te blijven toepassen en de bestaande praktijk van het  zogenaamde ‘rondschrijven’ van kandidaten bij benoemingen niet te beëindigen.

Op 14 maart 2026 publiceerde NRC een interview met een asielrechter van de rechtbank Limburg. De betreffende rechter gaf in dit interview uitleg over het werk van een asielrechter. Naar aanleiding van dit interview hebben de Tweede Kamerleden Ceulemans en Boomsma (JA21) Kamervragen gesteld.

VOLT en D66 formuleerden in 2025 een initiatiefwetsvoorstel met als doel om de strafbaarstelling af te schaffen van artsen die in uitoefening van hun beroep betrokken zijn bij euthanasie. De Wetenschappelijke Commissie van de NVvR vindt dat de initiatiefnemers niet voldoende hebben onderbouwd waarom tot een wijziging van de bestaande euthanasiewetgeving moet worden overgegaan.

In het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet vergoeding affectieschade wordt de kring van gerechtigden op affectieschade uitgebreid. Ook (half/stief)broers en -zussen van de overledene of anderszins getroffen persoon kunnen straks een beroep op affectieschade doen. De Wetenschappelijke Commissie van de NVvR is het eens met de algemene lijn en strekking van het wetsvoorstel, maar maakt wel enige kanttekeningen over affectieschade in het algemeen.

In de afgelopen week oordeelde het College voor de Rechten van de Mens dat het inschalingsbeleid tussen 1994 en 2023 voor vrouwelijke rechters in opleiding nadelig en discriminatoir heeft uitwerkt. Ook is er volgens het College in drie individuele gevallen sprake van discriminatie bij de beloning in de opleidingsperiode en na de benoeming tot rechter.

Op 8 maart was het Internationale Vrouwendag. Dit jaar stond deze dag in het teken van #NietMijnRecht, waarbij via verschillende landelijke en lokale activiteiten aandacht werd gevraagd voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Het thema benadrukte onderwerpen als geweld tegen en (on)gelijke kansen voor vrouwen. Ter gelegenheid van deze sinds 1911 jaarlijks terugkomende dag plaatste het Algemeen Dagblad de rechtspraak in de schijnwerpers als werkomgeving waar vrouwen inmiddels in de meerderheid zijn. Hoe komt dit? En maakt het uit of een rechtzoekende een vrouwelijke of een mannelijke rechter in de zittingszaal treft?

Vandaag heeft het College voor de Rechten van de Mens geoordeeld dat de Staat vrouwelijke rechters in opleiding door het inschalings- en beloningsbeleid tussen 1994 en 2023 heeft gediscrimineerd. Ook is er sprake van discriminatie in drie individuele gevallen bij de beloning in de opleidingsperiode en na de benoeming tot rechter. Het College verwacht van de Staat dat opvolging wordt gegeven aan zijn oordelen en dat wordt bekeken of er mogelijkheden zijn voor financiële compensatie van de betrokken rechters. De NVvR herhaalt haar eerdere oproep aan de Minister tot erkenning en compensatie voor vrouwelijke rechters en officieren in opleiding die in het verleden ten onrechte ongelijk zijn beloond.

De International Association of Judges (IAJ), waarbij ook de NVvR als lid is aangesloten, is genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede 2026. De nominatie werd namens de Noorse rechtersassociatie gedaan door het Noorse parlementslid Even Eriksen, woordvoerder over justitiebeleid en eerste plaatsvervangend voorzitter van de vaste commissie voor Justitie.

De NVvR vindt het van groot belang dat bij de inschaling van rechters en officieren van justitie in opleiding eventueel ontstaan onrecht niet alleen wordt erkend, maar ook daadwerkelijk wordt hersteld. De verantwoordelijkheid tot erkenning en herstel ligt bij de betrokken werkorganisaties en bij de Minister. In dat kader heeft de NVvR op 20 januari 2026 een brief verzonden aan alle presidenten en hoofdofficieren in Nederland. Deze brieven zijn inmiddels beantwoord door het College van procureurs-generaal en door de voorzitter van het Presidenten-Raad Overleg (PRO) namens de presidenten van de rechtbanken.

In het Arbeidsvoorwaardenakkoord RM 2024-2025 is afgesproken dat de Minister van Justitie en Veiligheid een onderzoek gaat uitvoeren naar de relatieve salarispositie en overige arbeidsvoorwaarden van rechterlijk ambtenaren in vergelijking tot andere beroepsgroepen. 

De NVvR heeft een nieuwe rechterscode. Op 26 januari 2026 stemde de ledenraad in met de opzet die een werkgroep van de NVvR heeft voorbereid. De nieuwe rechterscode is gebaseerd op vijf kernwaarden – onafhankelijkheid, onpartijdigheid, integriteit, deskundigheid en professionaliteit – en is in klare taal geformuleerd. Een werkgroep bestaande uit zeven rechters uit verschillende

De NVvR, de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, heeft kennisgenomen van schriftelijke vragen van het lid van de Tweede Kamer Henk Vermeer (BBB) met betrekking tot de onafhankelijke positie van de rechtbank Den Haag. De NVvR vindt het onaanvaardbaar dat de onafhankelijkheid van de rechter door een publieke ambtsdrager ter discussie wordt gesteld.

De regering van de Verenigde Staten van Amerika heeft in 2025 sancties getroffen tegen rechters, officieren van justitie en plaatsvervangend aanklagers van het in Den Haag gevestigde Internationaal Strafhof (ICC). De getroffen magistraten hebben bijvoorbeeld geen toegang meer tot banken en kunnen geen financiële transacties meer verrichten. De European Association of Judges (EAJ) vindt dat deze sancties moeten worden ingetrokken en heeft daartoe samen met de European Networks of Councils fot the Judiciary (ENCJ) en ACA-Europe een verklaring uitgegeven.

In de onderhandelingen over het vorige arbeidsvoorwaardenakkoord heeft de NVvR aandacht gevraagd voor de vergoeding van rechters-plaatsvervangers. In het arbeidsvoorwaardenakkoord staat dat de Minister zich beraadt op “de (wettelijke) vergoeding van deze hierboven bedoelde plaatsvervangers in overleg met de Rechtspraak en het OM. Daarbij worden ook mogelijk relevante internationaalrechtelijke uitspraken betrokken. De Minister zal de uitkomst hiervan gedurende de looptijd van het Arbeidsvoorwaardenakkoord rapporteren aan het SORM.”

In het najaar van 2025 heeft de NVvR haar jaarlijkse ledenenquête gehouden over de aanvraagtermijnen voor verlof. Uit de resultaten blijkt dat de aanvraagtermijnen voor verlof in grote lijnen hetzelfde zijn gebleven als in 2024. Opnieuw geeft het grootste deel van de respondenten aan dat verlof 6 tot 8 maanden van tevoren moet worden aangevraagd. De NVvR heeft voor de uitkomsten van de enquête al aandacht gevraagd in het SORM en zal het gesprek hierover verder voeren in de bestuurlijke overleggen met de Raad voor de rechtspraak en het OM.

Op woensdagmiddag 4 november 2026 organiseert de NVvR in Rotterdam een congres met als thema De magie van AI. Kunstmatige intelligentie verandert in hoog tempo onze samenleving en de rechtspraak vormt daarop geen uitzondering.

In het coalitieakkoord Aan de slag 2026-2030 van de formerende partijen D66, VVD en CDA staan verschillende beleidsvoornemens die direct of indirect raken aan het werk van rechters en officieren van justitie. De rechtsstaat en het belang van een onafhankelijke rechterlijke macht krijgen expliciet aandacht. Zo wil de coalitie een ‘stevig schot’ bouwen tussen de onafhankelijke rechtspraak en de politiek. ‘De benoeming van leden van de Raad voor de rechtspraak maken we onafhankelijk van de minister.’ Als het aan de drie partijleiders ligt, krijgt de rechtspraak ook een aparte begroting. Daarnaast beogen zij ‘rust te brengen in het beleid ten aanzien van het OM’ en goede afspraken te maken ‘om de digitale bedrijfsvoering duurzaam op orde te brengen’.

Na een lange loopbaan als NVvR-bestuurder, voorzitter van de Commissie Rechtspositie (CRP), CAO-onderhandelaar en inmiddels gepensioneerd als kantonrechter in de Rechtbank Amsterdam, zwaait Evert van der Molen af. In de afgelopen jaren was hij onder meer betrokken bij de totstandkoming van arbeidsvoorwaardenakkoorden voor de rechterlijke macht.

Adjunct-officieren van justitie zijn sinds 2013 niet meer weg te denken uit het Openbaar Ministerie. Hun inzet en expertise vormen onmisbare pijlers onder het dagelijks functioneren van het OM. Toch blijft de vraag: hoe kunnen we binnen de NVvR beter aansluiten bij wat er leeft binnen deze functiegroep?

Artificial Intelligence (AI) zal ook binnen het juridisch domein een steeds grotere rol krijgen. Of het nu gaat om het plannen van zaken, het inroosteren van officieren van justitie en rechters, het doorzoeken van dossiers en jurisprudentie of het wegen van de echtheid van bewijsmiddelen, AI is al van invloed op ons werk en die invloed zal alleen maar toenemen. Vraag is hoe groot die invloed moet of mag zijn. De Raad voor de rechtspraak lanceerde in december 2025 RechtspraakGPT. In het najaar van 2025 publiceerde de NVvR haar ledenmagazine Trema met als thema ‘De magie van AI’. De NVvR wil zich constructief blijven bezighouden met dit onderwerp.

De NVvR heeft in de afgelopen periode belangrijke stappen gezet om de inschaling van rechters en officieren van justitie in opleiding te doen verbeteren. Wat de NVvR betreft, is het inschalingsdossier hiermee echter nog niet afgerond. 

Ontsnappen uit de gevangenis zou strafbaar moeten worden. Dat is de kern van het wetsvoorstel ‘strafbaarstelling zelfbevrijding en onttrekking aan elektronisch toezicht’. De Wetenschappelijke Commissie van de NVvR ziet niet in wat nut en noodzaak zijn van het wetsvoorstel zoals dat nu is ingediend. Het niet strafbaar stellen van zelfbevrijding is lang geleden een bewuste keuze van de wetgever geweest. Ook op latere momenten is er welbewust voor gekozen de bestaande situatie te handhaven. Wel werden passende andere maatregelen genomen om ontsnappingen en andere onttrekkingen zo veel mogelijk te verminderen.

De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) heeft een kritisch advies geschreven over het initiatiefwetsvoorstel ‘Wet zelfstandig gebiedsverbod ter bescherming van slachtoffers en nabestaanden’ van de Kamerleden Eerdmans en Ellian. In dit wetsvoorstel wordt de rechter verplicht om een gebiedsverbod van tenminste tien jaar op te leggen aan daders van ernstige gewelds- levens- en zedendelicten.

Het bestuur van de NVvR heeft Rick van Coevorden met ingang van januari 2026 benoemd tot voorzitter van de Commissie Rechtspositie (CRP) van de NVvR. Van Coevorden is senior raadsheer in het Gerechtshof Den Haag en sinds 2016 lid van de CRP. Daarnaast maakte hij tot eind 2023 deel uit van de ledenraad. Van Coevorden volgt hiermee Evert van der Molen op die het afgelopen jaar als kantonrechter in de Rechtbank Amsterdam met pensioen is gegaan en sinds 2022 voorzitter was van de CRP.

In geen enkel Europees land worden verdachten in strafzaken zoveel en zolang in voorlopige hechtenis gehouden als in Nederland. Op 11 december publiceerde De Groene Amsterdammer de uitkomsten van een onderzoek dat onderzoeksplatform Investico hiernaar deed.

Per 31 december 2025 loopt het Arbeidsvoorwaardenakkoord Rechterlijke Macht 2024-2025 af. Officiële onderhandelingen over een nieuw akkoord zijn nog niet gestart, wel zijn er inmiddels informele gesprekken gevoerd ter voorbereiding op de komende onderhandelingen. Waarom zijn de onderhandelingen nog niet gestart?

Het jaar is omgevlogen en in de afgelopen maanden is er veel gebeurd. Om het jaar met u af te sluiten, hebben wij de belangrijkste ontwikkelingen voor u samengebracht in een visueel jaaroverzicht. In zeven minuten brengen wij in beeld op welke manier de NVvR zich het afgelopen jaar heeft ingezet voor uw belangen.

Op 1 december kwam de ledenraad van de NVvR voor de laatste keer dit jaar bijeen. Naast de ICT-problemen van het OM kwamen werkdruk, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, de inschaling van oio’s en rio’s, het aankomende arbeidsmarktonderzoek en de aanstaande cao-onderhandelingen ter tafel. Daarnaast verwelkomde de ledenraad een nieuw lid.

Op 25 november vond het bestuurlijk overleg plaats tussen de NVvR en het College van procureurs-generaal. De ICT-problematiek bij het OM en de reactie van het College op de brief van de NVvR stonden prominent op de agenda. Een week voor het bestuurlijk overleg, op 19 november, ontving de NVvR een brief van het College

Op 1 december komt de ledenraad van de NVvR voor de laatste keer dit jaar bijeen. Op de agenda staan onder andere de ICT-problemen en aangekondigde bezuinigingen bij het OM, de inschaling van rio’s en oio’s, werkdruk, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, de cao Rechterlijke Macht en het arbeidsmarktonderzoek naar de aantrekkelijkheid van de rechterlijke macht als werkgever.

Deze zomer verscheen het rapport Opleiden voor een toekomstige rechter. Een onafhankelijke commissie bestudeerde de huidige rio-opleiding en gaf aanbevelingen ter verbetering. De commissie stelt onder andere voor de bureaucratie voor opleiders te verminderen door het aantal beoordelingscriteria fors terug te dringen. De NVvR onderschrijft deze en andere aanbevelingen in een eigen advies aan het Presidenten Raad Overleg (PRO).

De afgelopen weken heeft een sollicitatiecommissie, bestaande uit een ledenraadslid, enkele bestuursleden en een bureaumedewerker, zich beziggehouden met de opvolging van NVvR-directeur Geert van Rhee. Per 1 september jl. heeft hij de NVvR na 18 jaar verlaten. De nieuwe directeur is gevonden in de persoon van Marianne van den Bosch.

De NVvR heeft aandacht gevraagd van het College van procureurs-generaal voor de snel groeiende onvrede en onrust bij onze OM-achterban. Aanhoudende ICT- problemen en aangekondigde bezuinigingen leiden tot moedeloosheid en frustratie. De toch al hoge werkdruk wordt hierdoor nog hoger. In een brief aan het College (11 november) dringt de NVvR erop aan om helder

De NVvR heeft op 11 november een brief geschreven aan het College van procureurs-generaal om aandacht te vragen voor de snel groeiende onvrede en onrust bij onze OM-achterban. Aanhoudende ICT-problemen en bezuinigingen putten medewerkers uit en frustreren het werkplezier. De toch al hoge werkdruk wordt hierdoor nog hoger. De NVvR dringt er bij het College

Van 10 t/m 14 november vindt de jaarlijkse Week van de Rechtspraak plaats. Tijdens deze speciale week organiseren rechtbanken en gerechtshoven één of meer activiteiten voor het publiek. Op tal van locaties vinden activiteiten plaats om het publiek te laten kennismaken met de rechtspraak en aan rechtenstudenten informatie te geven over loopbaanmogelijkheden.

Van 12 tot 16 oktober 2025 vond in Baku (Azerbeidzjan) de jaarlijkse vergadering van de International Association of Judges (IAJ) en de Europese afdeling (EAJ) plaats. Namens de NVvR waren voorzitter Marc Fierstra en Tijn van Osch (Commissie Internationaal) aanwezig.Tijdens de bijeenkomst werd uitgebreid gesproken over bedreigingen van de rechterlijke onafhankelijkheid in verschillende landen.

Vandaag is alweer de laatste aflevering te beluisteren van onze podcastserie Het Spiegelpaleis. Deze aflevering staat in het teken van De Keten. De rechterlijke macht is onafhankelijk, maar werkt niet alleen. Het werk van de politie, de reclassering, de jeugdzorg, de IND, het gevangeniswezen en dat van deskundigen op vele gebieden raakt direct of indirect

De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR heeft uitgebreid geadviseerd over het wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijken van terrorisme en openbare steunbetuiging aan terroristische organisaties. Dat wetsvoorstel beoogt, kort gezegd, te voorkomen dat met name jongeren worden blootgesteld aan terroristische propaganda en daardoor (sneller) radicaliseren.

De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR is in een uitgebreid advies ingegaan op de vraag of het mogelijk moet worden wetten aan de Grondwet te toetsen. Nu is het rechters nog niet toegestaan dat te doen (toetsingsverbod, artikel 120 Gw). De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vroeg in juli van dit jaar advies over het voorstel om het zogeheten toetsingsverbod te schrappen. Voor de WeCo was dit aanleiding om de commissie tijdelijk uit te breiden met enkele deskundige en betrokken leden. Na het voortijdige vertrek van de minister uit het kabinet was het de vraag of advisering nog zin had,  ook omdat het onderwerp meer studie behoeft. Desondanks heeft de WeCo een eerste aanzet tot nadere gedachtegang op papier te gezet.

Op 7 oktober was een delegatie van dertig rechters, advocaten en notarissen te gast bij de NVvR. Tijdens hun bezoek aan het Haagse verenigingsbureau maakten zij kennis met de werkzaamheden van de NVvR en gingen zij met voorzitter Marc Fierstra en Henk Jaap Albers (lid van de Commissie Internationaal) in gesprek over actuele thema’s binnen de rechtspleging.

De Wetenschappelijke Commissie van de NVvR heeft positief geadviseerd over de wijziging van het Wetboek van strafrecht in verband met de aanscherping van het taakstrafverbod. Uit het wetsvoorstel blijkt dat de wetgever eerdere bezwaren tegen de huidige juridische vormgeving van het taakstrafverbod – onder andere geuit in een advies van de WeCo van 16 december 2019 – ter harte heeft genomen.

De nieuwe aflevering van onze podcastserie Het Spiegelpaleis is vanaf nu te beluisteren. De aflevering staat in het teken van Deskundigheid. Rechters en officieren van Justitie weten veel, maar niet alles. Voor de uitoefening van hun werk zijn ze soms afhankelijk van de kennis van deskundigen, zoals rechtspsychologen of DNA-onderzoekers.

Tijdens het bestuurlijk overleg met het College van procureurs-generaal op 9 oktober was ICT in het algemeen en de verstoring van deze zomer in het bijzonder onderwerp van gesprek. De NVvR dringt aan op duidelijke communicatie over het oplossen van huidige problemen en toekomstige uitdagingen.

Dit voorjaar heeft de Rechtspraak een landelijk klantonderzoek uitgevoerd onder zowel burgers als professionals die met de rechtspraak te maken hebben (gehad). Het onderzoek biedt waardevolle inzichten in hoe onze dienstverlening wordt ervaren en waar ruimte ligt voor verbetering.

Diversiteit en inclusie staan al jarenlang op de agenda van organisaties en instellingen. In aflevering 8 van onze podcastserie Het Spiegelpaleis gaat de NVvR hierover in gesprek met Nora Achahbar, oud-officier van justitie en oud-staatssecretaris. We spreken met elkaar over culturele en religieuze achtergronden, gender, geaardheid, huidskleur en lichamelijke beperkingen. Hoewel de toga neutraliteit symboliseert en het in de rechtszaal niet zou moeten uitmaken wie deze draagt, kan dit wel de gedachte oproepen of de rechtspraak voldoende weerspiegeling biedt van de samenleving. Inmiddels bestaat een ruime meerderheid van de rechters uit vrouwen, maar verkleuren rechtspraak en OM slechts langzaam. Hoe worden nieuwe magistraten geselecteerd en moet diversiteit daarin expliciet meewegen?

Op 29 september kwam de ledenraad van de NVvR bijeen. Gesproken werd onder andere over de ICT-problematiek bij het OM, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, de inschaling van oio’s en rio’s, contingentering, werkdruk en het aankomende arbeidsmarktonderzoek. Daarnaast werden het jaarplan en de begroting voor 2026 vastgesteld, werd een nieuw bestuurslid benoemd en verwelkomde de ledenraad drie nieuwe leden.

Recent werd duidelijk dat vrouwen relatief gezien vaker en meer hebben geprofiteerd van de nieuwe inschalingsregelingen. Voor de NVvR is het werk nog niet af. Op 25 september sprak de NVvR tijdens het Sectoroverleg Rechterlijk Macht (SORM*) over de implementatie van het nieuwe inschalingsbeleid. Op het gebied van inschaling is het afgelopen jaar veel bereikt. Erkenning en compensatie van alle magistraten blijft een belangrijk speerpunt van de NVvR, ook voor de groep die vóór 1 juli 2023 in dienst trad.

Aflevering 7 van onze podcastserie Het Spiegelpaleis is vanaf nu te beluisteren. In deze aflevering gaat de NVvR in gesprek met Floris Bex, hoogleraar Innovatie in Artificiële Intelligentie en Recht (Universiteit Utrecht) over de invloed van kunstmatige intelligentie op het werk van rechters en officieren van justitie. Is AI een middel om efficiënter te werken en welke vaardigheden zijn nodig om hiervan optimaal gebruik te kunnen maken?

Op 29 september komt de ledenraad van de NVvR bijeen. Op de agenda staat een variëteit aan onderwerpen, waaronder de ICT-problemen bij het OM, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, inschaling van rio’s en oio’s, contingentering, werkdruk, de voorbereiding op de cao-onderhandelingen en een arbeidsmarktonderzoek naar de aantrekkelijkheid van de rechterlijke macht als werkgever. Daarnaast staan de bespreking van het jaarplan en de begroting van de vereniging voor 2026 op de agenda.

Op 16 september was het Prinsjesdag. Nadat Koning Willem-Alexander de troonrede had uitgesproken, presenteerde demissionair minister Heinen van Financiën de Miljoenennota 2026 aan de Tweede Kamer.

Van 9 tot en met 16 september 2025 openen verschillende organisaties en overheidsinstituten hun deuren voor bezoekers. Zij organiseren diverse activiteiten voor jong en oud om te laten zien wie ze zijn en welke rol ze spelen binnen onze rechtsstaat.

Per 1 september heeft directeur Geert van Rhee de NVvR na bijna 20 jaar verlaten voor een nieuwe loopbaan. Het traject voor het vinden van een geschikte opvolger is van start gegaan.

De NVvR heeft kennis genomen van het voornemen van de Dienst Justitiële Inrichtingen om advocaten niet langer toe te staan digitale gegevensdragers mee te nemen in de penitentiaire inrichtingen. De NVvR dringt er bij de minister op aan zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over de precieze maatregel, de daaraan ten grondslag liggende argumentatie en de manier waarop de minister denkt uitvoering te kunnen geven aan deze maatregel zonder fundamentele rechten van verdachten te schenden en een eerlijk proces te verstoren.

Dit jaar is 25 juli uitgeroepen tot de Internationale Dag voor ‘Judicial Well-being’, vrij vertaald de dag voor het magistratelijk welbevinden. Een besluit van de Verenigde Naties, dat voortkomt uit de zogenoemde Nauru-verklaring, die precies een jaar geleden is aanvaard door de UNODC, het Bureau voor Drugs en Criminaliteit van de Verenigde Naties.

Op 6 juli was NVvR-voorzitter Marc Fierstra te zien in een uitzending van het programma Medialogica van omroep Human, een programma dat het verschil tussen beeld en werkelijkheid onderzoekt. Media dienen als gids om greep te krijgen op de werkelijkheid, maar hoe komt de publieke opinie tot stand en welke invloed heeft deze op het handelen van bestuurders, journalisten en burgers? De uitzending van 6 juli staat in het teken van de kwetsbaarheid van de rechtsstaat, ook in Nederland.

Vanaf de komende zomerperiode neemt de NVvR luisteraars mee in Het Spiegelpaleis, een podcastserie gebaseerd op het gelijknamige jubileumboek dat in 2023 verscheen ter ere van 100 jaar NVvR. In deze reeks spreekt beleidsadviseur Miek Smilde met directeur Geert van Rhee en diverse gasten over thema’s die rechters en officieren van justitie dagelijks raken.