Waarom een goed gesprek conflicten op de werkvloer kan voorkomen

Benoeming voor het leven (in de praktijk tot zeventig jaar) geeft rechters de zekerheid dat zij zonder last of ruggenspraak – en zonder de dreiging van ontslag – hun werk kunnen doen. De rechterlijke onafhankelijkheid wordt dus arbeidsrechtelijk gestut. Niet dat zich nooit conflicten voordoen. Ook rechters en officieren kunnen in de knoop komen te zitten; met zichzelf, hun collega’s of leidinggevenden. Wat kan de NVvR in dat geval voor hen betekenen?

Tot onze grote frustratie, ondanks herhaalde verzoeken en vele inspanningen van de NVvR blijkt dat het Ministerie van Justitie & Veiligheid nog steeds geen politieke en budgettaire ruimte voor de cao onderhandelingen (mandaat) bij de Ministerraad heeft gevraagd voor de nieuwe cao Rechterlijke Macht. Deze cao had op 1 juli van dit jaar moeten ingaan. Wel heeft het departement begin juli een schot voor de boeg gegeven door een brief te overhandigen met daarin de contouren van hun inzet voor de onderhandelingen. Hoewel deze contourenbrief een stap in de goede richting is, is deze brief zonder mandaat niets waard. Frank Schoonen, voorzitter van het onderhandelingsteam van de NVvR, licht de laatste stand van zaken toe in een videoboodschap.  

De inschaling van rechters en officieren van justitie in opleiding heeft de afgelopen tijd veel stof doen opwaaien. Inmiddels is een onderzoek uitgevoerd, hebben gesprekken plaatsgevonden, is een manifest aangeboden, is er veel media-aandacht geweest en zijn Kamervragen gesteld. Daarnaast heeft de COR van de zittende magistratuur aangegeven dat het hoog tijd is voor actie. Jammer genoeg is er ondanks alle inspanningen nog steeds geen oplossing gevonden. NVvR-voorzitter Marc Fierstra licht de stand van zaken toe in een videoboodschap.  

Op 11 juni sprak (gepensioneerd) rechter Frank Wieland in de NVvR-studio over zijn boek ‘Het Proces’, dat eind 2023 werd gepubliceerd. Wieland was 34 jaar rechter. In het boek reflecteert hij over de taak en de persoon van de rechter en beschrijft hij de zaak van zijn leven; die van Willem Holleeder in het Vandros-proces.  

Noortje Wiezer is van huis uit socioloog en werkt al 26 jaar bij TNO als specialist op het gebied van sociale en organisatiepsychologie. Haar aandachtsgebied is werkdruk.  

Marc Fierstra, voorzitter, en Ard Schoep, tot voor kort vicevoorzitter van de NVvR, namen deel aan de zogeheten stuurgroep die de Verkenner samenstelde. Een terugblik op ‘het proces’.  

Op 23 april overhandigde Jaap Winter het rapport Verkenning Werkdruk, Rechtspraak en Openbaar Ministerie – Werken aan echte oplossingen aan de minister voor Rechtsbescherming en aan de NVvR. In het rapport staan 32 aanbevelingen om de structureel te hoge werkdruk bij OM en rechtspraak aan te pakken. Geen silver bullets, maar een aansporing tot actie. De NVvR in gesprek met de Verkenner werkdruk.  

Hoe zou u het vinden als u minder betaald krijgt dan de persoon die door u wordt opgeleid? Stelt u zich eens voor: een medisch specialist die minder krijgt dan de arts-in-opleiding. Een ervaren docent die minder krijgt dan een pas beginnende. Ondenkbaar, toch?  

Vraaggesprek met verkenner Werkdruk Jaap Winter, gehouden op 24 april 2024, naar aanleiding van de presentatie van zijn rapport “Verkenning Werkdruk Rechtspraak en Openbaar Ministerie” aan NVvR-voorzitter Marc Fierstra en aan de minister voor Rechtsbescherming, Franc Weerwind, op 23 april.  

In de afgelopen weken en maanden is er door veel collega’s onder leiding van verkenner Jaap Winter hard gewerkt aan de mogelijke oplossingen voor de aanpak van onze werkdruk. Het traject van de verkenner bevindt zich nu in de eindfase. Deze week is het laatste inhoudelijke gesprek gevoerd en naar verwachting worden de aanbevelingen voor het terugdringen van de werkdruk nu snel aangeboden.  

Op 6 oktober 1923 richtten drieëndertig kinder- en politierechters, officieren van justitie en griffiers de Vereeniging voor Kinder- en Politierechtspraak (de VvKPR) op. Honderd jaar later heeft de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak nog altijd bestaansrecht. Voorzitter Marc Fierstra legt uit waarom.  

In september verscheen het rapport Kwaliteit van rechtspraak: versterking door samenwerken. Voorzitter van de visitatiecommissie Rechtspraak Wim van Harten licht de bevindingen toe.  

Klassieke noten, cabaret, swingende muziek en elkaar weer zien. Met een sfeervolle avond vierde de NVvR op 6 oktober haar honderdjarig bestaan in het Haagse theater Diligentia. Precies een eeuw geleden werd de vereniging opgericht als Vereeniging voor Kinder- en Politierechtspraak en nu, een eeuw later, leeft de vereniging meer dan ooit.  

Het verkenningsproces naar oplossingen voor de werkdruk in de rechtspraak is op 14 juli jl. begonnen met een kick-off sessie met vertegenwoordigers van de NVvR, de Raad voor de rechtspraak, het OM en het Ministerie van J&V. Tijdens de sessie zijn vooral afspraken gemaakt over het proces. De NVvR bereidt zich momenteel voor op de invulling van de diverse inhoudelijke sessies die door de verkenner worden georganiseerd.  

In de in juni 2023 afgesloten cao voor leden van de Rechterlijke Macht is afgesproken dat een onafhankelijke Verkenner wordt aangesteld om binnen 6 maanden concrete aanbevelingen te doen voor de aanpak van de werkdruk. Op 14 juli start Verkenner Jaap Winter met zijn werkzaamheden.  

Oproep aan NVvR-leden van voorzitter Marc Fierstra voor de opdrachtformulering van de onafhankelijke Verkenner ter bestrijding van de werkdruk in de rechtspleging.  

Op 8 mei jl. heeft de Ledenraad van de NVvR ingestemd met het onderhandelingsresultaat voor een nieuwe arbeidsvoorwaardenovereenkomst voor de sector Rechterlijke Macht. De Ministerraad had hiervoor al groen licht gegeven. Daarmee is het akkoord een feit. Hieronder vijf gestelde vragen en antwoorden hierop over het recente cao-akkoord.  

Zwart-wit, goed-kwaad. De grenzen tussen wat recht is en wat onrecht werden Gerrit van der Burg (1959) met de paplepel ingegoten. Zijn vader zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet, maar zweeg in de naoorlogse jaren over zijn ervaringen.  

De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak bestaat op 6 oktober dit jaar precies 100 jaar. In deze Trema blikken twee oud-presidenten – van wie er een ook voorzitter van de NVvR was – terug op de organisatie van de rechtspraak en hun eigen leidinggevende rol daarin. ‘Rechters accepteren alleen het gezag van rechters.’  

Toelichting van NVvR-voorzitter Marc Fierstra op het onderhandelingsresultaat voor een nieuwe arbeidsvoorwaardenovereenkomst (2022-2024) voor de rechterlijke macht.