De Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR is in een uitgebreid advies ingegaan op de vraag of het mogelijk moet worden wetten aan de Grondwet te toetsen. Nu is het rechters nog niet toegestaan dat te doen (toetsingsverbod, artikel 120 Gw). De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vroeg in juli van dit jaar advies over het voorstel om het zogeheten toetsingsverbod te schrappen. Voor de WeCo was dit aanleiding om de commissie tijdelijk uit te breiden met enkele deskundige en betrokken leden. Na het voortijdige vertrek van de minister uit het kabinet was het de vraag of advisering nog zin had,  ook omdat het onderwerp meer studie behoeft. Desondanks heeft de WeCo een eerste aanzet tot nadere gedachtegang op papier te gezet.

Op 7 oktober was een delegatie van dertig rechters, advocaten en notarissen te gast bij de NVvR. Tijdens hun bezoek aan het Haagse verenigingsbureau maakten zij kennis met de werkzaamheden van de NVvR en gingen zij met voorzitter Marc Fierstra en Henk Jaap Albers (lid van de Commissie Internationaal) in gesprek over actuele thema’s binnen de rechtspleging.

De Wetenschappelijke Commissie van de NVvR heeft positief geadviseerd over de wijziging van het Wetboek van strafrecht in verband met de aanscherping van het taakstrafverbod. Uit het wetsvoorstel blijkt dat de wetgever eerdere bezwaren tegen de huidige juridische vormgeving van het taakstrafverbod – onder andere geuit in een advies van de WeCo van 16 december 2019 – ter harte heeft genomen.

De nieuwe aflevering van onze podcastserie Het Spiegelpaleis is vanaf nu te beluisteren. De aflevering staat in het teken van Deskundigheid. Rechters en officieren van Justitie weten veel, maar niet alles. Voor de uitoefening van hun werk zijn ze soms afhankelijk van de kennis van deskundigen, zoals rechtspsychologen of DNA-onderzoekers.

Tijdens het bestuurlijk overleg met het College van procureurs-generaal op 9 oktober was ICT in het algemeen en de verstoring van deze zomer in het bijzonder onderwerp van gesprek. De NVvR dringt aan op duidelijke communicatie over het oplossen van huidige problemen en toekomstige uitdagingen.

Dit voorjaar heeft de Rechtspraak een landelijk klantonderzoek uitgevoerd onder zowel burgers als professionals die met de rechtspraak te maken hebben (gehad). Het onderzoek biedt waardevolle inzichten in hoe onze dienstverlening wordt ervaren en waar ruimte ligt voor verbetering.

Diversiteit en inclusie staan al jarenlang op de agenda van organisaties en instellingen. In aflevering 8 van onze podcastserie Het Spiegelpaleis gaat de NVvR hierover in gesprek met Nora Achahbar, oud-officier van justitie en oud-staatssecretaris. We spreken met elkaar over culturele en religieuze achtergronden, gender, geaardheid, huidskleur en lichamelijke beperkingen. Hoewel de toga neutraliteit symboliseert en het in de rechtszaal niet zou moeten uitmaken wie deze draagt, kan dit wel de gedachte oproepen of de rechtspraak voldoende weerspiegeling biedt van de samenleving. Inmiddels bestaat een ruime meerderheid van de rechters uit vrouwen, maar verkleuren rechtspraak en OM slechts langzaam. Hoe worden nieuwe magistraten geselecteerd en moet diversiteit daarin expliciet meewegen?

Op 29 september kwam de ledenraad van de NVvR bijeen. Gesproken werd onder andere over de ICT-problematiek bij het OM, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, de inschaling van oio’s en rio’s, contingentering, werkdruk en het aankomende arbeidsmarktonderzoek. Daarnaast werden het jaarplan en de begroting voor 2026 vastgesteld, werd een nieuw bestuurslid benoemd en verwelkomde de ledenraad drie nieuwe leden.

Recent werd duidelijk dat vrouwen relatief gezien vaker en meer hebben geprofiteerd van de nieuwe inschalingsregelingen. Voor de NVvR is het werk nog niet af. Op 25 september sprak de NVvR tijdens het Sectoroverleg Rechterlijk Macht (SORM*) over de implementatie van het nieuwe inschalingsbeleid. Op het gebied van inschaling is het afgelopen jaar veel bereikt. Erkenning en compensatie van alle magistraten blijft een belangrijk speerpunt van de NVvR, ook voor de groep die vóór 1 juli 2023 in dienst trad.

Aflevering 7 van onze podcastserie Het Spiegelpaleis is vanaf nu te beluisteren. In deze aflevering gaat de NVvR in gesprek met Floris Bex, hoogleraar Innovatie in Artificiële Intelligentie en Recht (Universiteit Utrecht) over de invloed van kunstmatige intelligentie op het werk van rechters en officieren van justitie. Is AI een middel om efficiënter te werken en welke vaardigheden zijn nodig om hiervan optimaal gebruik te kunnen maken?

Op 29 september komt de ledenraad van de NVvR bijeen. Op de agenda staat een variëteit aan onderwerpen, waaronder de ICT-problemen bij het OM, de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep, inschaling van rio’s en oio’s, contingentering, werkdruk, de voorbereiding op de cao-onderhandelingen en een arbeidsmarktonderzoek naar de aantrekkelijkheid van de rechterlijke macht als werkgever. Daarnaast staan de bespreking van het jaarplan en de begroting van de vereniging voor 2026 op de agenda.

Op 16 september was het Prinsjesdag. Nadat Koning Willem-Alexander de troonrede had uitgesproken, presenteerde demissionair minister Heinen van Financiën de Miljoenennota 2026 aan de Tweede Kamer.

Van 9 tot en met 16 september 2025 openen verschillende organisaties en overheidsinstituten hun deuren voor bezoekers. Zij organiseren diverse activiteiten voor jong en oud om te laten zien wie ze zijn en welke rol ze spelen binnen onze rechtsstaat.

Per 1 september heeft directeur Geert van Rhee de NVvR na bijna 20 jaar verlaten voor een nieuwe loopbaan. Het traject voor het vinden van een geschikte opvolger is van start gegaan.

De NVvR heeft kennis genomen van het voornemen van de Dienst Justitiële Inrichtingen om advocaten niet langer toe te staan digitale gegevensdragers mee te nemen in de penitentiaire inrichtingen. De NVvR dringt er bij de minister op aan zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over de precieze maatregel, de daaraan ten grondslag liggende argumentatie en de manier waarop de minister denkt uitvoering te kunnen geven aan deze maatregel zonder fundamentele rechten van verdachten te schenden en een eerlijk proces te verstoren.

Dit jaar is 25 juli uitgeroepen tot de Internationale Dag voor ‘Judicial Well-being’, vrij vertaald de dag voor het magistratelijk welbevinden. Een besluit van de Verenigde Naties, dat voortkomt uit de zogenoemde Nauru-verklaring, die precies een jaar geleden is aanvaard door de UNODC, het Bureau voor Drugs en Criminaliteit van de Verenigde Naties.

Op 6 juli was NVvR-voorzitter Marc Fierstra te zien in een uitzending van het programma Medialogica van omroep Human, een programma dat het verschil tussen beeld en werkelijkheid onderzoekt. Media dienen als gids om greep te krijgen op de werkelijkheid, maar hoe komt de publieke opinie tot stand en welke invloed heeft deze op het handelen van bestuurders, journalisten en burgers? De uitzending van 6 juli staat in het teken van de kwetsbaarheid van de rechtsstaat, ook in Nederland.

Vanaf de komende zomerperiode neemt de NVvR luisteraars mee in Het Spiegelpaleis, een podcastserie gebaseerd op het gelijknamige jubileumboek dat in 2023 verscheen ter ere van 100 jaar NVvR. In deze reeks spreekt beleidsadviseur Miek Smilde met directeur Geert van Rhee en diverse gasten over thema’s die rechters en officieren van justitie dagelijks raken.

Op 5 juni vond in Groningen de vierde editie van de Verbindingsdag van het cluster Bestuursrecht plaats. Tijdens deze inspirerende dag stond het thema Verbinden met buiten centraal. Ook dit jaar kwamen meer dan honderd collega’s bijeen om te luisteren, te leren en met elkaar in gesprek te gaan. Een van de sprekers tijdens het middagprogramma was onze voorzitter Marc Fierstra, die zijn visie deelde op de positie van de rechtspraak in een samenleving die steeds verder polariseert.

De zomereditie van Trema is onlangs verschenen. In het halfjaarlijkse ledenmagazine van de NVvR staat dit keer samen werken in professionele organisaties centraal. In de rechtspraak werken rechters, (adjunct) officieren van justitie, juridisch ondersteuners, parketsecretarissen en stafjuristen dagelijks samen – vaak onder hoge druk en binnen hiërarchisch georganiseerde structuren. Maar hoe effectief kan dit? Wat vraagt goed samenwerken van mensen met verschillende rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen?

De te hoge werkdruk is bij het Openbaar Ministerie nog altijd een groot probleem. Over de aanpak ervan spreekt de NVvR structureel met het College. Tijdens het laatste bestuurlijk overleg op 10 juni bleek dat het OM volop in beweging is om de werkdruk voor onze leden terug te dringen. Hedda Janssen (programmamanager van het programma Werkdruk) presenteerde het Plan van Aanpak werkdruk. Om de werkdruk goed in beeld te krijgen, is er een integraal overzicht ontwikkeld dat elke drie maanden wordt geüpdatet. Daarnaast vinden er maandelijkse pulsmetingen plaats onder medewerkers. Dit maakt het mogelijk om trends en ontwikkelingen in de werkdruk te volgen.

Op 23 juni kwamen het bestuur, vertegenwoordigers van de Ledenraad en commissies en de bureaumedewerkers van de NVvR bijeen voor een heidag, een moment van reflectie, verdieping en vooruitkijken. Centraal stonden fundamentele vragen over de koers en rol van onze vereniging. Zo werd stilgestaan bij de vraag of de NVvR zich vooral moet richten op het agenderen van thema’s of dat het ook tot onze taak behoort om concrete plannen en ambities daadwerkelijk te realiseren, een belangrijk uitgangspunt voor de koersbepaling in de komende periode.

Tijdens de bijeenkomst van de EAJ (European Assiociation of Judges) in Jerevan, Armenië, hebben de Europese Rechtersvereniging en vertegenwoordigers van 34 nationale rechtersverenigingen op 9 mei hun zorgen geuit over de toenemende druk op rechters in de Verenigde Staten. Zij spraken unaniem hun steun uit aan collega’s die daar onder politieke druk staan.

Van 8 tot 10 mei werd in de Armeense hoofdstad Jerevan de voorjaarsvergadering gehouden van de European Association of Judges (EAJ). Het thema was ‘Gerechtigheid voor rechters en bescherming van de rechterlijke onafhankelijkheid’. De NVvR werd vertegenwoordigd door voorzitter Marc Fierstra en voorzitter van de commissie internationaal, Tijn van Osch. De positie van rechters staat overal in Europa onder druk, zo bleek tijdens de vergadering van de EAJ.

GroenLinks-PvdA en ChristenUnie hebben hun steun ingetrokken aan het wetsvoorstel Bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties, waarover de Eerste Kamer op 20 mei aanstaande plenair vergadert. GL-PvdA is bang dat de wet de minister teveel bevoegdheid geeft om verenigingen te verbieden. Het oorspronkelijke wetsvoorstel zag vooral op motorclubs die ondermijnende activiteiten ontplooien. Inmiddels zijn de (straf)rechtelijke mogelijkheden om deze clubs aan te pakken aanzienlijk verbeterd. Dat is voor de CU reden om steun aan het wetsvoorstel in te trekken. In 2018 waarschuwde de Wetenschappelijke Commissie (WeCo) van de NVvR al dat het bestuursrechtelijk verbod tegen vrijwel iedere organisatie kan worden ingezet.

Op 16 april vond in Pakhuis de Zwijger een themabijeenkomst plaats over het conflictoplossend vermogen van de rechter in kleine en grote zaken.

Na afloop van de Ledenraad op 14 april is voormalig bestuurslid en penningmeester van de NVvR door het NVvR-bestuur benoemd tot lid van verdienste. Heika is in november 2023 opgevolgd door Wouter van der Haak als waarnemend penningmeester, die de functie van penningmeester sinds oktober 2024 bekleedt.

Op 18 april startte de zesdelige podcastreeks Het Kaartenhuis van de Rechtsstaat. Journalist en jurist Folkert Jensma (NRC) duikt met deskundigen dieper in de toenemende druk op de rechtsstaat in deze tijd van radicalisering. Valt het tij nog te keren, en zo ja – hoe? In de eerste aflevering komen NVvR-voorzitter Marc Fierstra en Jonathan

Op 14 april was de Ledenraad van de NVvR bijeen. Er werd onder andere gesproken over werkdruk, inschaling, veiligheid en weerbaarheid, de strafbeschikking OM, de herbenoeming van bestuursleden, het arbeidsmarktonderzoek, de versterking van de rechtsstaat en de ontwikkelingen bij de Centrale Raad van Beroep. Daarnaast stelde de Ledenraad het jaarverslag en de jaarrekening 2024 vast.

De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) heeft in aanloop naar het Sectoroverleg Rechterlijke Macht (SORM) van 24 maart jl. een brief gestuurd aan de staatssecretaris voor Rechtsbescherming. De vereniging vraagt daarin om erkenning en compensatie voor vrouwelijke rechters en officieren van justitie in opleiding die in het verleden ongelijk zijn beloond. Volgens de vereniging gaat dit voor de rechtspraak als geheel pijnlijke dossier een nieuwe fase in nu de nieuwe inschalingsmethodiek een einde maakt aan de geconstateerde discriminatie. NVvR-voorzitter Marc Fierstra: “Het is tijd om te erkennen dat het in het verleden fout is gegaan en gedupeerden daarvoor compensatie te bieden.”